Yapay zeka hikaye yazma sürecinde en iyi başlangıç, hayatınızdan küçük bir an seçip onu olduğu gibi anlattırmak değil, kurguya çevirmektir. Bir durak, yarım kalmış bir konuşma ya da elektrik kesildiğinde duyduğunuz bir ses yeter. Önce kişileri ve özel ayrıntıları değiştirin; sonra karakter, istek, engel ve mekândan oluşan küçük bir hikâye kartı çıkarın.

Bu kartı Yapay Zeka gibi Türkçe çalışan bir asistana verip hikâyeyi sahne sahne yazdırabilirsiniz. Her turda yalnızca bir şeyi düzeltirseniz metnin nerede iyileştiğini de görürsünüz. Ama gerçek bir yer, tarih ya da olay kullanıyorsanız ayrıntıyı ayrıca doğrulamanız gerekir; akıcı bir cümle kaynak değildir.

Gerçek anıdan güvenli bir kurgu çekirdeği çıkarın

Önce tek cümlelik ham anınızı yazın. Örneğin: "Yağmurlu bir akşam vapuru kaçırdım ve iskelede unutulmuş bir çanta gördüm." Bunu günlüğe dönüştürmek zorunda değilsiniz. Hikâyenin taşıdığı duyguyu koruyup tanınabilir bilgileri değiştirin.

Gerçek kişinin adı, işi, yaşı, yaşadığı mahalle veya size özel bir konuşma kurguya aynen girmesin. Bir arkadaşınızı "emekli saat tamircisi" yapabilir, semti hayalî bir kıyı kasabasına taşıyabilir, olayın zamanını değiştirebilirsiniz. Sağlık bilgisi, aile sırrı, adres, okul ya da iş yeri gibi özel ayrıntıları asistana vermeyin. Kurgu için gereken şey kimlik değil, gerilimdir: beklemek, bir şeyi merak etmek veya yanlış bir karar vermek gibi.

Asistandan önce yalnızca çekirdeği çıkarmasını isteyin:

Aşağıdaki gerçek yaşam notunu kısa bir kurgu fikrine dönüştür. Kişileri, yeri ve tanınabilir ayrıntıları değiştir. Yeni özel bilgi uydurma. Notun taşıdığı temel duyguyu ve çatışmayı birer cümleyle yaz: [notunuz].

Dört kutuluk hikâye kartını doldurun

Çekirdeği bir hikâye kartına çevirin. Dört kutu yeterlidir:

  • Karakter: Bu sahnede karar verecek kişi kim?
  • İstek: Şu anda ne elde etmek istiyor?
  • Engel: Bunu hemen yapmasını ne önlüyor?
  • Mekân: Olayın davranışları etkileyen yeri neresi?

Örneğimizde karakter gece bekçisi, isteği çantanın sahibini bulmak, engeli son vapurun kalkmak üzere olması, mekânı ise fırtınalı bir ada iskelesi olabilir. Kart kısa kaldığı için asistanın gereksiz geçmiş hikâyeleri eklemesi zorlaşır.

İsteğinizi şöyle kurabilirsiniz:

Bu hikâye kartından 700 kelimeyi geçmeyen bir öykü taslağı hazırla. Karakterin bildiğiyle okurun bildiği aynı olsun. Çantanın içini hemen açıklama. Yeni karakter ekleme. Önce üç sahnenin her birini tek cümleyle özetle; henüz öyküyü yazma.

Bu aşama, iyi prompt yazma rehberindeki görev, bağlam, çıktı biçimi ve sınır düzeninin kurguya uygulanmış hâlidir. Sihirli bir komut değil; hikâyenin dağılmasını önleyen kısa bir çalışma notudur.

Taslağı sahne sahne yazdırın

Üç sahnelik iskeleti bir defada uzun metne çevirmeyin. Önce açılış sahnesini yazdırın. Karakterin isteği görünür mü, mekân yalnızca dekor mu, engel gerçekten harekete geçiyor mu diye okuyun. İşliyorsa ikinci sahneye geçin.

Her sahne için somut bir değişim arayın. İlk sahnede karakter çantayı fark eder. İkincide sahibini bulma girişimi ters gider. Üçüncüde karakter bir karar verir ve bunun küçük bir bedeli olur. Sahne yalnızca bilgi veriyor, fakat başlangıçla son arasında hiçbir şey değişmiyorsa kısaltın veya çıkarın.

Asistan önceki ayrıntıları unutursa bütün hikâyeyi baştan kurdurmak yerine kartı yeniden yapıştırın: "Bu dört bilgi değişmeyecek" deyip karakteri, isteği, engeli ve mekânı tekrarlayın. Yeni bir isim, eşya ya da geçmiş bilgisi eklediğinde bunun gerçekten gerekli olup olmadığını sorun. Böylece taslak büyürken çekirdek yerinde kalır.

Her turda tek bir şeyi düzeltin

İlk taslakta aynı anda tonu, diyaloğu, tempoyu ve sonu değiştirmek hangi müdahalenin işe yaradığını belirsizleştirir. Bir turda tek sınır koyun. Önce "Açılışı 80 kelime kısalt, yeni olay ekleme" deyin. Sonraki turda "Diyalogdaki açıklamayı azalt, karakterlerin bildiği bilgi değişmesin" isteğini verin. En son sözcük tekrarlarını ve yazım hatalarını temizleyin.

Gerçek dünyaya ait ayrıntılar ayrı bir kontrol ister. Belirli bir vapur hattı, tarihî bina, hava olayı veya meslek kuralı hikâyede önemliyse güvenilir bir kaynaktan doğrulayın. Yapay Zeka yanıtın altında kaynak gösterdiğinde bağlantıyı açın ve ilgili bilgiyi gerçekten destekleyip desteklemediğine bakın. Kaynak bulamıyorsanız ayrıntıyı genelleştirin ya da tamamen hayalî yapın.

Son okumada gerçek anınızla taslağı yan yana koyun. Bir kişi hâlâ kendini kolayca tanıyabilir mi? Özel bir cümle fark etmeden metinde kalmış mı? Kurgu kartındaki istek ve engel finalde karşılık buluyor mu? Bu üç kontrol bittiğinde elinizde hayatın küçük bir kıvılcımından çıkan, fakat kimsenin mahremiyetini taşımayan kısa bir hikâye kalır.