Bir cümleyle prompt nedir diye sorarsanız: Bir yapay zekâ aracına ne yapmasını istediğinizi anlatan soru, talimat veya metindir. "Bu e-postayı kısalt" da bir prompttur, birkaç ayrıntı içeren uzun bir istek de. Terim yabancı gelebilir ama yaptığı iş günlük hayattaki bir sipariş cümlesinden pek farklı değildir.
İyi bir prompt için özel komutlar ezberlemeniz gerekmez. Görevi açıkça söyleyin, sonucu değiştirecek bağlamı ekleyin ve cevabı nasıl kullanacağınızı belirtin. İlk yanıt eksik kalırsa talimatı baştan kurmak yerine neyin değişmesini istediğinizi yazabilirsiniz.
Prompt ne işe yarar?
Yapay zekâ, aklınızdan geçen amacı kendiliğinden bilemez. Yazdığınız prompt, hangi işe odaklanacağını ve cevabın hangi biçimde gelmesini istediğinizi gösterir. Aynı konu farklı promptlarla bambaşka sonuçlar verir.
Örneğin "İstanbul'u anlat" geniş bir istektir. Gezi planı mı, kısa bir okul metni mi, yoksa İstanbul'a yeni taşınan biri için mahalle özeti mi istediğiniz belli değildir. Şöyle yazdığınızda iş netleşir:
İstanbul'a ilk kez gelecek iki kişi için, toplu taşımayla ulaşılabilen yerlerden bir günlük gezi planı hazırla. Sabah, öğle ve akşam olarak sırala. Her durak için neden seçtiğini bir cümleyle açıkla.
Burada sihirli bir kelime yok. Amaç, durum ve beklenen cevap biçimi aynı yerde duruyor. Bu yüzden asistanın tahmin etmesi gereken şey azalıyor.
Kısa bir prompt mutlaka kötü değildir. "Bu başlığı daha anlaşılır yaz" cümlesi, başlık sohbet içinde zaten duruyorsa yeterince açıktır. Buna karşılık tek başına "Bunu düzelt" demek, neyin yanlış bulunduğunu belirsiz bırakabilir. Uzunluk yerine açıklığa bakın. Asistanın hangi metin veya fotoğraf üzerinde çalıştığını, sizden hangi sonucu beklediğini ve cevabı nerede kullanacağınızı anlayabildiği kadar bilgi verin.
İyi bir promptun dört parçası
Her soruda dört parçanın tamamına ihtiyacınız olmayabilir. Yine de sonuç fazla genel geldiğinde nerede eksik olduğunu bulmak için bu sıraya bakabilirsiniz.
- Görev: Yapılacak işi bir fiille söyleyin. Özetle, karşılaştır, sadeleştir, planla veya soru hazırla gibi.
- Bağlam: Cevabı değiştiren durumu ekleyin. Metnin kime gideceği, elinizde hangi malzemelerin olduğu ya da konuyu hangi düzeyde bildiğiniz buna girer.
- Çıktı biçimi: Paragraf, tablo, kontrol listesi veya kısa maddelerden hangisinin işinize yarayacağını belirtin.
- Gerekli sınır: Gerçekten önemliyse süre, uzunluk, bütçe veya kullanılamayacak bir unsuru yazın. Sonuca etkisi olmayan ayrıntılar yalnızca soruyu kalabalıklaştırır.
Basit bir örnekle başlayalım:
Haftalık yemek planı yap.
Bu cümle çalışır, fakat cevap evdeki kişiye uymayabilir. Biraz bağlam eklenmiş hâli daha kullanışlıdır:
İki kişi için beş akşamlık yemek planı hazırla. Evde mercimek, bulgur ve yoğurt var. Her yemek en fazla 30 dakikada hazırlansın. Sonucu günlere göre kısa bir liste halinde ver.
Alerji gibi sağlıkla ilgili bir sınır varsa bunu açıkça yazın. Yine de verilen öneriyi güvenli kabul edip doğrudan uygulamayın; ürün etiketini kontrol edin ve gerektiğinde bir uzmana danışın.
İlk cevabı küçük düzeltmelerle geliştirin
Uzun bir prompt yazıp tek seferde kusursuz sonuç beklemek yorucudur. Önce yeterince açık bir soru sorun. Cevap geldikten sonra yalnızca sorunlu kısmı düzeltin:
İkinci öneriyi çıkar. Aynı bütçede, fırın kullanmadan hazırlanacak bir seçenek koy.
Metnin anlamını değiştirme. Cümleleri kısalt ve resmî ifadeleri günlük Türkçeyle yaz.
Bu yöntem hangi ayrıntının cevabı değiştirdiğini görmenizi sağlar. Konuyu sıfırdan anlatmak yerine sohbetin mevcut bağlamını kullanırsınız. İlk soruyu göndermek için daha ayrıntılı bir başlangıç arıyorsanız yapay zekâya soru sorma rehberine bakabilirsiniz.
Kopyalanabilir bir Türkçe prompt kalıbı
Boş ekranda nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız şu kalıbı kendi işinize göre doldurun:
[Yapılacak işi] hazırla. Bunu [kişi veya durum] için kullanacağım. [Sonucu değiştiren bağlam]. Cevabı [çıktı biçimi] olarak ver. [Gerekli sınır].
Örneğin bir okul konusu için şöyle olabilir:
Fotosentezi ortaokul öğrencisine anlat. Teknik terimleri ilk geçtiği yerde kısa bir cümleyle açıkla. Önce iki paragraflık anlatım, ardından dört kontrol sorusu ver.
Kalıbı bir form gibi eksiksiz doldurmak zorunda değilsiniz. Çıktı biçimi önemli değilse o cümleyi silin. Asıl ölçü, eklediğiniz bilginin cevabı değiştirip değiştirmediğidir.
Bilgi içeren bir yanıt aldıktan sonra son bir prompt daha yazın: "Bu cevaptaki kontrol edilmesi gereken iddiaları ve kaynaklarını göster." Yapay Zeka'da her yanıtın altındaki kaynakları açıp bağlantının iddiayı gerçekten destekleyip desteklemediğine bakabilirsiniz. Akıcı bir cevap, tek başına doğru cevap demek değildir. Prompt işi tarif eder; son kontrol yine sizdedir.
