Bir yönergeyi anlaşılır kılmak için yapay zeka metin düzeltme isteğinizi yapılacak işe bağlayın. Uzun cümleyi işlem sırasına göre bölmesini, her adımda işi kimin yapacağını açık yazmasını isteyin. Sonra yeni metinle asıl metni karşılaştırın ve yönergeyi ilk kez okuyan birine denetin.
Bir cümlede yazım hatası bulunmayabilir, ama okur işe nereden başlayacağını anlayamayabilir. Buradaki amaç, örneğin bir hobi buluşmasında dağıtılacak yönergeyi kullanılabilir hâle getirmek. Yalnızca harf ve noktalama denetimi arıyorsanız yazım düzeltme rehberinden başlayabilirsiniz.
Okurun yapacağı işi baştan belirleyin
Kendi yazdığınız kısa bir yönergeyi seçin ve aslını saklayın. Metni kim okuyacak? Elinde hangi parçalar bulunacak? İş bitince ne görmesini bekliyorsunuz? Bu bilgileri tek paragrafta açıklayın. Örneğin okur, önceden kesilmiş iki keçe parçasını deliklerinden geçirerek birleştirecek olsun. Yönergede hiç anlatılmayan kesme veya delme işlemlerini asistan eklemesin.
Kullanmak zorunda olduğunuz parça adlarını da yazın. Aynı nesneye bir yerde "ön parça", başka yerde "kapak" deniyorsa okur fazladan bir parça arayabilir. Önce bu adların aynı şeyi mi, farklı şeyleri mi anlattığını kendiniz netleştirin. Asistan yalnızca kelime benzerliğine bakarak karar vermesin.
Microsoft'un Türkçe yazım rehberi, okura doğrudan seslenmeyi ve etken çatıyı önerir. "İp geçirilir" yerine "İpi geçirin" yazmak eylemi okura verir. Fakat işlem görevliye aitse "Görevli ipi geçirir" demelisiniz. Cümleyi kısaltırken görevi yanlış kişiye taşımayın.
Önce işlemleri ayırın, sonra adımları yazdırın
Aşağıdaki metin, bu yazı için hazırlanmış hayalî bir keçe kese yönergesidir. Gerçek bir ürünün yapım talimatı değildir:
Görevli tarafından önceden kesilmiş ve delinmiş iki keçe parçasının dağıtılmasını takiben katılımcıların parçaları delikler karşı karşıya gelecek biçimde üst üste koymaları, ardından ipin deliklerden geçirilmesi suretiyle iki yanın birleştirilmesi ve üst açıklığın kapatılmaması gerekmekte olup bu çalışmada yapıştırıcı kullanılmayacaktır.
Bu cümledeki bütün işlemleri bir anda yeniden yazdırmak yerine önce ayırmasını isteyin:
Bu yönergedeki işlemleri gerçekleşme sırasıyla çıkar. Her işlemin yanına onu yapan kişiyi yaz. Parçaların başlangıçtaki durumunu ayrı belirt. Yasakları koru. Metinde açıklanmayan bir işlem varsa ekleme; bana sor. Henüz yeni yönergeyi yazma.
Listede görevlinin parçaları dağıttığını, katılımcının parçaları hizalayıp birleştirdiğini görmelisiniz. Kesme ve delme, okurun yapacağı yeni işler değildir. İpin uçlarının nasıl bağlanacağı ise açıklanmıyor. Bu boşluğu görünce asistanın seçtiği bir düğümü sessizce kabul etmek yerine yönergenin sahibine sorun.
Yanıt gelene kadar deneme metninin yanına "İpin uçlarının nasıl sabitleneceği açıklanmalı" notu koyabilirsiniz. Eksik bir yönergeyi güzel cümlelerle tamamlanmış gibi göstermeyin. Tamamlanan bilgi gerçek uygulamayla doğrulanınca metne girsin.
Kısa cümlenin anlamını aslıyla karşılaştırın
Bilinen kısmı, her adımda tek ana işlem olacak biçimde yeniden kurdurun. Uzunluğu belirli bir kelime sayısına sıkıştırmayın. Hayalî örnekte şu bölüm sadeleşebilir:
- Görevlinin dağıttığı iki keçe parçasını alın.
- Parçaları, delikleri karşı karşıya gelecek biçimde üst üste koyun.
- İpi deliklerden geçirerek iki yanı birleştirin.
"Üst açıklığı kapatmayın. Bu çalışmada yapıştırıcı kullanmayın" uyarısını da ilgili işlemin yanında tutun. Asistanın bunu "Üstü açık bırakabilirsiniz" diye yumuşatması anlamı değiştirir. İlk cümlede açıklık korunmalıdır; ikincisi tercih varmış gibi okunur.
"Parçaları birleştirin" cümlesi daha kısa olsa da delikleri ve ipi kaybettirir. "Keseyi tamamlayın" ise henüz açıklanmamış sabitleme işini gizler. Metni kısaltmak için gerekli ayrıntıları silmeyin. Okur hangi parçaya, hangi sırada dokunacağını görebilsin.
Metni açıklamadan bir okura verin
Eksik işlemleri tamamlayıp doğruladıktan sonra yönergeyi işi bilmeyen birine gösterin. Yanına geçip her adımı anlatmak yerine, metinden ne yapacağını söylemesini isteyin. Gerekli malzeme varsa uygulamasını da gözleyebilirsiniz. Takıldığı cümleyi aynen not edin; hemen açıklama yaparsanız sorunlu yeri gözden kaçırabilirsiniz.
Örneğin okur üst kenarı da bağlayacağını düşünüyorsa yalnızca o kısmı yeniden yazdırın. "Üst açıklığı kapatmama koşulunu üçüncü adımın içinde açık söyle. Diğer işlemleri değiştirme" diyebilirsiniz. Ardından aynı okurdan düzeltilen adımı kendi sözleriyle anlatmasını isteyin.
Yapay Zeka ile bu metin taslağını konuşabilirsiniz. Yanıtta bir kaynak gösteriliyorsa açıp neyi desteklediğini kontrol edin. Keçe parçalarının gerçekten nasıl birleştirileceğini ise elinizdeki malzeme ve yönergenin sahibiyle doğrulayın. Son dosyayı yeniden açın; adım numaralarının sırası, parça adları ve uyarılar birlikte kalmış olsun.
