Bir hobi atölyesinden sonra yapay zeka soru hazırlama işine yardımcı olabilir. Önce bir sonraki buluşmada hangi kararı vereceğinizi yazın. Sonra bu karara yarayacak kısa sorular ve yanıt seçenekleri hazırlatın. Formu göndermeden önce bir kişiye okutun; gelen yanıtları da soruların gerçekten sorduğu şeyle sınırlı yorumlayın.
"Atölyemizi beğendiniz mi?" sorusuna gelen bir evet, gelecek hafta neyi değiştireceğinizi söylemeyebilir. Anlatımı hızlandırmak mı gerekiyor, uygulamaya daha fazla zaman mı ayıracaksınız? İkisini aynı soruya sığdırınca bu ayrım kaybolur.
Formdan önce vereceğiniz kararı yazın
Bu yazıdaki atölye, form ve yanıt sayıları hayalîdir. Mahallede yetişkinler için küçük bir kâğıt katlama buluşması düzenlediğinizi düşünün. Bir sonraki buluşmada katlama adımlarını daha yavaş gösterip göstermemeye karar vereceksiniz. Formun ilk işi gösterimin hızını sormak olsun.
Asistana katılımcıların adını veya iletişim bilgisini vermeniz gerekmez. Şu kısa bağlam yeterli:
Yetişkinlerle kâğıt katlama atölyesi yaptık. Sonraki buluşmada adımları gösterme hızını değiştirmeli miyiz, bunu anlamak istiyorum. Tek konuyu soran bir soru ve dengeli yanıt seçenekleri hazırla. Gösterimi izlemeyen kişiyi bir hız seçmeye zorlama. Henüz yanıt toplamadık; sonuç yazma.
"Başarılı atölyemiz" gibi sonucu baştan kabul eden sözleri taslaktan çıkarın. Burada aradığınız şey, katılanların deneyimi. Övgü ekleyen bir soruyu katılımcıya sormadan önce düzeltin.
Aynı sorudaki iki konuyu ayırın
Diyelim ki önerilen soru şöyle: "Anlatımımız açık ve yeterince yavaş mıydı?" Bir kişi anlatımı açık bulup gösterimi hızlı bulmuş olabilir. Tek bir evet veya hayır, hangi konuda görüş bildirdiğini belirsiz bırakır.
SurveyMonkey'nin Türkçe soru yazma rehberi de yönlendirici ifadelerden kaçınmayı, dengeli seçenekler sunmayı ve iki ayrı konuyu aynı soruda sormamayı öneriyor. Bu ilkeleri kendi taslağınızda tek tek kontrol edin.
Bu soru hem açıklığı hem hızı soruyor. Şimdilik yalnızca katlama adımlarının gösterilme hızını sor. Açıklık hakkında ayrı bir karar vermeyeceğimiz için ikinci soru ekleme.
Açıklığı daha sonra incelemek isterseniz kendi sorusunu yazabilirsiniz. Her olası konuyu bugünkü kısa forma doldurmak zorunda değilsiniz.
Seçeneklerin ne anlama geldiğini deneyin
Hayalî formun ana sorusu şöyle olabilir: "Katlama adımları sizin için hangi hızda gösterildi?" Altına tek seçim yapılacağını yazın:
- Gereğinden yavaş
- Bana uygun hızda
- Gereğinden hızlı
- Gösterimi izlemedim
- Hatırlamıyorum
Son iki seçenek hız değerlendirmesi sayılmaz. Boş bırakılan bir yanıtı da "Bana uygun hızda" diye kaydetmeyin. Formun başına katılımın isteğe bağlı olduğunu yazın; soruyu yanıtsız geçme olanağı da bırakın.
Arkasından isteğe bağlı tek bir kutu ekleyebilirsiniz: "Gösterimde hızını değiştirmemizi istediğiniz bir bölüm varsa yazabilirsiniz." Bu kutu belirli bir katlama adımını öğrenmeye yarar; kişiden bütün atölyeyi yeniden anlatmasını istemez.
Aile sohbeti için hazırlanan sorularda anlatıcının cevabına göre konuşma yön değiştirir. Burada ise herkes aynı soruyu ve aynı seçenekleri görecek. Ders notundan mini sınav hazırlarken kullandığınız cevap anahtarının da bu formda yeri yok; "doğru" tercih aramıyorsunuz.
Göndermeden önce bir kişiye okutun
Taslağı atölyeye katılmış birine verin. Soruyu açıklamadan, "Burada neyi sorduğumu kendi sözlerinle söyler misin?" deyin. Ardından kendi deneyimine uygun seçeneği bulup bulamadığını sorun.
"Bütün etkinliğin süresini soruyorsun" derse soruyu daraltmanız gerekir. "Ellerle gösterilen katlama adımlarının hızı" ifadesi daha anlaşılır olabilir. Değişikliği yapıp yeniden okutun. Bu küçük deneme, formun bilimsel olarak geçerli olduğunu kanıtlamaz; gözden kaçırdığınız bir anlaşılma sorununu yakalamanıza yardım eder.
Sayıları karara bağlarken sınırı koruyun
Hayalî örnekte sekiz form dönsün: dört kişi hızlı, iki kişi uygun, bir kişi yavaş desin; bir kişi gösterimi izlememiş olsun. Hızı değerlendiren yedi kişinin dördü hızlı seçeneğini işaretlemiştir. Gösterimi izlemeyen kişiyi uygun bulanlara ekleyemezsiniz. Atölyeye katılan herkesin görüşünü aldığınızı da söyleyemezsiniz.
Bu sayıları kendiniz kontrol ettikten sonra asistana yalnızca toplamları verip kısa bir not hazırlatabilirsiniz. Sonraki buluşmada gösterimi yavaşlatmayı denemek sizin kararınızdır; bu form hangi adımın zor geldiğini tek başına açıklamaz. Açık kutudaki gerçek yanıtlar varsa onları ayrıca inceleyin. Örneğin tek kişi son katlama adımını kaçırdığını yazmışsa bu notu yalnızca o kişinin deneyimi olarak saklayın. Diğer hızlı yanıtlarının aynı adımdan kaynaklandığını varsaymayın.
Yapay Zeka'nın yanıtlarındaki kaynakları açıp önerilen yöntemi kontrol edebilirsiniz. Kaynak bağlantısı, atölyeniz için uydurulmuş bir katılımcı görüşünü doğrulamaz. Son notunuza kaç form döndüğünü, hangi değişikliği deneyeceğinizi ve bunu bir sonraki buluşmada nasıl yeniden soracağınızı yazın.
