Elinizdeki kurdeleden kaç tam parça çıkacağını bulmak için önce bütün iş için ayıracağınız yedeği toplam uzunluktan çıkarın. Kalanı bir parçanın kesim boyuna bölün; sonuç kesirliyse yalnızca tam parçaları sayın. Asistandan hesabı açıklamasını isteyebilirsiniz, ama ölçüyü sizin almanız ve işlemleri kontrol etmeniz gerekir.
Günlük bir işte yapay zeka matematik desteği almak, soruyu doğru miktarlarla kurmakla başlar. Aşağıdaki hayalî kitap ayracı örneğinde 2,4 metre kurdeleden, toplam 25 santimetreyi kullanmadan saklayacağız. Her ayraç için 20 santimetrelik bir parça keseceğiz. Bu koşullarda 10 tam parça çıkar; kullanılabilir bölümden 15 santimetre artar.
Kesim boyuyla bitmiş boyu ayırın
Buradaki 20 santimetre, makasla keseceğiniz parçanın uzunluğu. Bağlandıktan sonra dışarıda görünecek kurdele boyu değil. Düğüm atılacaksa ve bitmiş ayracın kurdelesini 20 santimetre görmek istiyorsanız, kesim boyunu ayrıca belirlemelisiniz. Asistanın kendiliğinden bir düğüm payı eklemesine izin vermeyin; bu payı gerçek malzemeyle ölçüp siz verin.
Hesap için kurdeleyi ölçün ve kullanamayacağınız bir bölümü varsa ayrıca not edin. Bir fotoğraftaki makaranın büyüklüğünden toplam uzunluğu güvenilir biçimde çıkaramazsınız. Etikette yazan uzunlukla ölçtüğünüz miktar farklıysa hangi değeri kullanacağınızı netleştirin. Daha önce kesilmiş bir makarada başlangıçtaki miktar hâlâ durmuyor olabilir.
Örneğimizde kurdelenin ölçülmüş toplamı 2,4 metre. Yıpranmış bölüm veya keserken oluşacak başka bir kayıp varsaymıyoruz. Gerçek işinizde böyle bir durum varsa hesabı değiştirecek bilgiyi kesmeden önce ekleyin.
Yedeğin bütün işe mi, her parçaya mı ait olduğunu yazın
Toplam 25 santimetreyi saklamakla, her parçaya 25 santimetre eklemek bambaşka hesaplar çıkarır. İsteğinize "bir kez ayrılacak" diye yazmak bu ayrımı görünür kılar. Yedeği kurdelenin bir ucundan ayırıp işaretlediğinizi düşünün; kalan bölümden parçaları keseceksiniz.
Yapay Zeka içinde örneği metinle anlatabilirsiniz:
Hayalî bir kitap ayracı işi planlıyorum. Ölçtüğüm kurdele 2,4 metre. Bütün iş için bir kez 25 santimetreyi kullanmadan ayıracağım. Her parça için kesim boyu 20 santimetre; bu, bitmiş ürünün görünen boyu değil. Başka kayıp veya düğüm payı ekleme. Önce bütün ölçüleri santimetreye çevir. Kaç tam parça kesebileceğimi ve kullanılabilir bölümden ne kadar artacağını işlemlerle açıkla. Ayırdığım yedeği ayrıca göster.
Yanıtın başındaki verilenleri okuyun. Asistan 25 santimetreyi her parça için düşmüşse sonraki işlemleri incelemeden bu satırı düzeltin. Verdiğiniz 20 santimetreyi de kendi tahminiyle büyütmemeli. Eksik bilgi varsa soru sormasını isteyin.
Bölme sonucunu tam parça sayısına çevirin
MEB'in uzunluk ölçme anlatımında bir metrenin 100 santimetre olduğu açıklanıyor. Bu yüzden 2,4 metre, 240 santimetredir. Birimleri eşitledikten sonra işlem sırası şöyle:
- Kullanılabilir kurdele: 240 − 25 = 215 cm.
- Bölme: 215 ÷ 20 = 10,75.
- On tam parça için kullanılan kurdele: 10 × 20 = 200 cm.
- Kullanılabilir bölümden artan: 215 − 200 = 15 cm.
10,75 sonucunu en yakın tam sayıya yuvarlayıp 11 parça kesmeye çalışmayın. Burada saydığımız şey, her biri tam 20 santimetre olan parçalar. 15 santimetrelik kalan, aynı boyda bir parça daha yapmaya yetmez. Farklı boyda kullanılabilir, ama onu bu işin tam parça sayısına ekleyemeyiz.
Kesimden sonra toplam 40 santimetre kurdele kalır: başta ayırdığınız 25 santimetre ve kullanılabilir bölümden artan 15 santimetre. "15 santimetre kaldı" yanıtı yalnızca ikinci miktarı anlatır. Ne kadar malzemenin hâlâ elinizde olduğunu soruyorsanız ikisini birlikte görmeniz gerekir.
Sonucu ters işlemle kontrol edin
Kendi hesap makinenizde 10 × 20 + 25 işlemini yapın. Sonuç 225 santimetre; başlangıçtaki 240 santimetreyi aşmıyor. Aradaki 15 santimetre de kullanılabilir artığa uyuyor. Bir sonraki tam parçayı sınayın: 11 × 20 + 25 = 245 santimetre. Bunun için elinizdekinden 5 santimetre fazla kurdele gerekir.
Yanıt 11 parça önerdiyse "emin misin?" yerine hesabı gösterin: "11 parça ve ayırdığım yedek toplam 245 cm tutuyor; elimde 240 cm var. Tam parça sayısını bu koşulla yeniden kontrol et." Dönen düzeltmeyi de aynı işlemlerle denetleyin. Akıcı bir açıklama, doğru hesabın yerini tutmaz.
Yapay Zeka yanıtların altında kaynakları gösterir; birim dönüşümü için verilen bağlantıyı açıp ilgili kuralı okuyabilirsiniz. Bağlantının bulunması, sizin ölçünüzün veya yanıttaki çarpmanın doğru olduğunu kanıtlamaz. Bir okul sorusunun çözümünü öğrenmek istiyorsanız fotoğraftan soru çözme rehberi farklı bir çalışma düzeni anlatıyor. Kurdeleyi kesmeye başlamadan önceyse cetvelle ilk 20 santimetrelik parçayı ölçün ve ayırdığınız 25 santimetreyi işaretleyin.
