Kısa bir rehber hazırlarken yapay zeka kitap yazma işine bölümleri planlayarak yardımcı olabilir. Önce okurun kitabı bitirdiğinde ne yapabileceğini yazın. Sonra her bölüme ayrı bir soru verin; cevabın hangi önceki bilgiye ihtiyaç duyduğunu kontrol edin. Bütün kitabı bir kerede yazdırmadan önce bu sıranın tek bir örnek bölümde çalışıp çalışmadığını deneyin.

Buradaki örnek, ilk kez mahalle okuma buluşması düzenleyecek biri için hayalî bir kitapçık. Kurum kuralı ya da araştırma sonucu aktarmıyor. Yapay Zeka ile sohbet ederek bölüm planını tartışabilir, seçtiğiniz taslakları kendi yazı dosyanıza alabilirsiniz. Hangi bölümün kalacağına ve nerede biteceğine siz karar verirsiniz.

Okurun varacağı yeri tek cümlede yazın

"Okuma kulübü hakkında kitap" çok geniş bir başlangıç. Okur kitap tavsiyesi mi arıyor, ilk buluşmasını mı hazırlıyor, yıllardır yürüttüğü gruptaki sorunları mı çözmek istiyor? Bunlar aynı kitabın zorunlu parçaları değil. Örneğimizin vaadini şöyle daraltalım: "İlk buluşmasını düzenleyen kişi, davetini hazırlayıp bir saatlik görüşmenin akışını kurabilsin."

Bu cümleyi yazı dosyanızın başına koyun. Kitapçıkta ayrıntılı edebiyat tarihi veya yayınevi karşılaştırması bulunmayacağını da not edin. Asistan on bölüm önerdiğinde her başlığı bu vaade göre tartabilirsiniz. İlginç görünen bir başlık, okurun ilk buluşmasına hiçbir katkı sağlamıyorsa sonraki yazı için bekleyebilir.

İlk okuma buluşmasını düzenleyen birine kısa bir kitapçık hazırlıyorum. Okur davetini ve bir saatlik buluşma akışını kurabilsin. Bu sonuca ulaşması için cevaplanması gereken soruları sırala. Henüz başlıkları süsleme veya bölüm metni yazma.

Her bölüme ayrı bir okur sorusu verin

İlk öneride "Başlarken", "Hazırlık" ve "İlk adımlar" gibi birbirine benzeyen başlıklar gelebilir. İsimlerine bakarak bunların farklı işler yapacağını anlayamazsınız. Her birinin yanına okurun sorusunu ve bölüm sonunda elinde bulunacak şeyi yazdırın.

Örneğimizde şu dağılımı kullanabiliriz:

  • Buluşmanın çerçevesi: "Kimler, nerede ve ne kadar süreyle buluşacak?" sorusunu cevaplar. Okurun elinde kısa bir buluşma notu kalır.
  • Ortak okuma: "İlk kez birlikte ne okuyacağız?" sorusunu cevaplar. Metin ve okunacak kısım seçilmiş olur.
  • Davet: "Katılacak kişiye hangi bilgileri ileteceğim?" sorusunu cevaplar. Bölüm, gönderilmeye hazır davetle biter.
  • Görüşmenin akışı: "Bir saat içinde sohbeti nasıl yürüteceğim?" sorusunu cevaplar. Açılış, konuşma ve kapanış sırası belirlenir.

Buradaki bölüm sayısı örneğe ait. Kendi kitabınızda soruları birleştirebilir veya ayırabilirsiniz. Önemli olan, iki bölümün aynı cevabı baştan anlatıp anlatmadığını görebilmek. Bir bölümün cevabı yalnızca bir cümleyse onu ayrı tutmak yerine ilgili bölümün içine almak da mümkün.

Tekrarı ve eksik hazırlığı içindekilerde yakalayın

Kusurlu bir planda ilk bölüm "Davet mesajını yazın" derken yer ve saat seçimi son bölüme kalabilir. Okur daha karar vermediği bilgileri davete koymak zorundadır. Bir başka tekrarda hem "Ortak okuma" hem "Görüşmenin akışı" metin seçimini uzun uzun anlatır.

Düzeltilmiş planda yer ve süre ilk bölümde belirlenir. Metin seçimi ikinci bölümde tamamlanır. Davet bunları kullanır; son bölüm seçilmiş metin üzerinden konuşmayı açan sorulara geçer. Böylece metin seçimi açıklamasının tek bir yeri olur. Son bölüm gerektiğinde okuru ikinci bölüme yönlendirebilir.

Bu bölüm planında, daha önce açıklanmamış bir bilgiye ihtiyaç duyan yerleri göster. Aynı işi yapan iki bölüm varsa ortak kısmı belirt ve hangisinde kalmasını önerdiğini açıkla. Henüz kitabı yazma; önerilerini tek tek değerlendireceğim.

Çıkan önerileri sırayla okuyun. Her benzer sözcük tekrar değildir: "metin" bir bölümde seçiliyor, diğerinde tartışılıyor olabilir. Silme kararını sözcüğe göre değil, yapılan işe göre verin.

Tek bölümü yazarak planı sınayın

Önce "Davet" bölümünü deneyin. Kendi notlarınızdan kesinleşmiş bilgileri verin; boş kalan yeri boş bırakın. Asistandan yalnızca davetin hazırlanmasını anlatmasını, yer seçimini yeniden açmamasını isteyin. Nottan taslak hazırlama rehberindeki cümle kontrolünü burada kullanabilirsiniz.

Örnek bölümü okuyunca yeni bir ihtiyaç çıkabilir. Davette "kitabı bitirmeyenler de gelebilir" yazmak istiyorsanız buna daha önce karar verilmiş mi? Verilmediyse cümleyi kendiliğinden kesinleştirmeyin. Kararı "Ortak okuma" bölümüne ekleyin, ardından daveti güncelleyin. İçindekiler taslağının işi, yazarken ortaya çıkan bu bağlantıları da taşımaktır.

Kitap gerçek bir kurumun uygulamasından söz edecekse bilgiyi kurumun kendi sayfasından doğrulayın. Yapay Zeka yanıtlarının altındaki kaynakları açıp ilgili iddiayı kontrol edin; hayalî örneğin kararlarını genel kural diye kullanmayın.

Değişen kapsamı bütün plana işleyin

Bir bölüm değişince yalnızca son paragrafını düzeltmek yetmeyebilir. Bölüm planına dönüp hangi soruya cevap verdiğini yeniden yazın. Ondan bilgi alan sonraki bölümleri işaretleyin. Örneğin kitap seçimini okur oylamasına bırakırsanız davetin içeriği ve oylamanın zamanı da değişir.

Yeni yazım turuna güncel planı ekleyin. Sonra başlıkları tek başına okuyup bir arkadaşınızdan aradığı cevabın nerede olduğunu göstermesini isteyin. "İlk buluşmaya ne hazırlamalıyım?" sorusunda iki bölüm arasında kalıyorsa başlığı veya sınırı düzeltin. Bir sonraki bölüme, bu kararı kendi yazı dosyanıza işledikten sonra geçin.