Sizin için en gelişmiş yapay zeka, sık yaptığınız işi doğru anlayıp kullanabileceğiniz bir yanıt veren asistandır. Bunu anlamak için adaylara aynı metni ve aynı isteği verin. Yanıtı asıl metinle karşılaştırın, önemli bilgilerin kaynağını açın ve tek bir düzeltme isteğiyle yeniden deneyin. Akıcı bir cevap ilk bakışta iyi görünebilir; içinde uydurulmuş bir ayrıntı varsa o işi yeniden kontrol etmeniz gerekir.

Aşağıdaki deneme, herhangi bir uygulamaya puan veya birincilik vermiyor. Kendi karşılaştırmanızı yapmanız için küçük bir çalışma örneği sunuyor. Henüz deneyeceğiniz uygulamaları seçmediyseniz iPhone ve Android için yapay zekâ uygulamaları rehberi başlangıç seçeneklerini anlatıyor.

Önce aynı işi ve koşulları seçin

Gerçek hayatta yaptığınız, sonucunu kendiniz değerlendirebileceğiniz bir işle başlayın. Kısa bir duyuruyu düzenlemek uygun bir örnek: hangi bilgilerin korunacağını biliyorsunuz. Anlamadığınız bir konuda zor bir soru sorup cevabın etkileyici görünmesine göre seçim yapmak, hatayı fark etmenizi güçleştirir.

Her adayda yeni bir sohbet açın. Metni değiştirmeden yapıştırın; birine ayrıntılı açıklama, diğerine tek cümle vermeyin. Kullanabildiğiniz sürümü ve deneme tarihini not edin. Birinde internet araştırması açıksa diğerinde kapalı olması da sonucu etkileyebilecek bir koşuldur; bunu karşılaştırma notuna yazın.

Yanıt gelmeden önce beklentinizi belirleyin. Bu örnekte doğru saat korunmalı, belirsiz mekân uydurulmamalı ve mesaj istenen uzunlukta olmalı. Sonucu beğendikten sonra ölçüt değiştirmek kolaydır. Beklentiyi baştan yazmak, sevdiğiniz uygulamanın hatasını görmezden gelmenizi biraz zorlaştırır.

Aynı duyuruyla iki yanıtı karşılaştırın

Şu metin yalnızca deneme için hazırlanmış hayalî bir duyuru:

Kitap kulübü perşembe 19.30'da buluşacak. Daha önce söylenen 19.00 saati geçersiz. Mekân henüz kesinleşmedi. Herkes okuduğu bölümden bir soru getirsin. Gelemeyenler çarşamba akşamına kadar haber versin.

Her asistana duyuruyla birlikte aynı isteği gönderin:

Bu duyuruyu kitap kulübünün WhatsApp grubuna uygun, 50 ile 70 kelime arasında bir mesaja dönüştür. Samimi yaz. Yeni bilgi ekleme. Kesinleşmeyen ayrıntıları açıkça belirt.

Cevabı okuyup kulağa nasıl geldiğine karar vermeden önce dört noktayı kontrol edin:

  • Buluşma saati 19.30 mu? Eski saat yanlışlıkla geri gelmiş mi?
  • Mekânın belli olmadığı söyleniyor mu, yoksa bir kafe adı mı eklenmiş?
  • Katılamayanların çarşamba akşamına kadar haber vermesi korunmuş mu?
  • Okunan bölümden soru getirme isteği duruyor mu? Mesaj uzunluğu sınır içinde mi?

İki hayalî yanıt düşünün. A yanıtı, "Perşembe 19.30'da her zamanki kafede buluşuyoruz" diyor. B yanıtı ise "Perşembe 19.30'da buluşuyoruz; mekân henüz kesinleşmedi" diyor. A daha sıcak yazılmış olabilir ama kaynakta olmayan bir yer bilgisi eklemiş. B'nin bu cümlesi kaynak metne sadık. Bu, B'nin her işte daha iyi olduğunu göstermez; yalnızca burada kontrol ettiğiniz ayrıntıyı doğru aktardığını gösterir.

Mesajı ayrıca sesli okuyun. Arkadaşlarınıza göndereceğiniz bir duyuruda "katılım sağlayamayacak üyelerimizin bilgilendirmede bulunması" gibi bir ifade varsa sadeleştirme işi size kalmış demektir. Doğruluğu ve üslubu ayrı ayrı not edin. Microsoft'un Türkçe çıktı değerlendirme rehberi de bilgilerin doğruluğunu, amaca uygunluğu ve üslubu ayrı kontrol etmeyi öneriyor.

Kaynak bağlantısını gerçekten açın

Bu duyuruda kaynak, sizin verdiğiniz metin. İnternetten bilgi istediğinizde ise bağlantının bulunması tek başına yeterli değil. Yanıttaki önemli iddiayı seçin, bağlantıyı açın ve ilgili cümleyi bulun. Sayfa aynı konudan söz ettiği hâlde o iddiayı desteklemiyor olabilir.

Örneğin çalışma saatlerini soruyorsanız kurumun kendi sayfasındaki günlere ve varsa duyuru tarihine bakın. Eski bir etkinlik sayfasını güncel bilgi yerine kullanmayın. Cevap bir koşulu atlamışsa bunu da hata olarak kaydedin: "Hafta içi açık" bilgisi, cumartesi gitme planınızı çözmez.

Yapay Zeka, yanıtların altında kaynak bağlantıları gösterir; bunları açıp bilginin nereden geldiğini kontrol edebilirsiniz. Bu özellik yanıtın doğru olduğuna dair garanti değildir. Denediğiniz her asistanda aynı kontrolü yapın. Bağlantı açılmıyorsa veya iddiayı bulamıyorsanız notunuza "doğrulanamadı" yazın; sırf kaynak listesi uzun diye doğru kabul etmeyin.

Tek bir düzeltme isteğiyle yeniden deneyin

İlk yanıtı kaydedin, sonra her adaya şu ek isteği verin:

Mesajı en fazla 35 kelimeye indir. Buluşma saatini, mekânın belirsizliğini, soru getirme isteğini ve katılamayanların haber verme zamanını koru.

İkinci yanıt kısalırken hangi bilgilerin kaybolduğuna bakın. Daha önce olmayan bir yer veya yeni bir saat eklenmiş mi? Bir uygulamaya art arda beş ipucu verip diğerini ilk hatasında elemek karşılaştırmayı değiştirir. Ek deneme yapacaksanız aynı isteği hepsine uygulayın.

"Cevabın doğru mu?" diye sormak kontrolün yerine geçmez. Microsoft'un doğrulama rehberi, asistanın kendi çıktısını incelemeye yardımcı olabileceğini ama doğruluğunu kendi başına onaylayamayacağını belirtiyor. Son metni yine ilk duyuruyla karşılaştırın.

Sonucu tek denemeden genellemeyin

Her adayın yanına kısa bir not bırakın: "Saati korudu, mekân uydurdu" veya "Bilgiler doğru, dili fazla resmî" gibi. Bilmediğiniz ağırlıklarla toplam zekâ puanı üretmeniz gerekmiyor. Notlar, hangi yanıtta neyi düzeltmek zorunda kaldığınızı hatırlatmalı.

Sonra günlük işinizden farklı bir örnekle aynı yöntemi tekrarlayın. Duyuru yazdırmak sizin için nadir bir işse, seçimi yalnızca bu denemeye bağlamayın. Sık yaptığınız işlerde doğru bilgiyi koruyan ve düzeltmesi daha az uğraştıran adayı seçin. Uygulamayı ya da kullandığınız sürümü değiştirdiğinizde aynı metni saklamış olmak yeniden karşılaştırmayı kolaylaştırır.